ताजा समाचार
खोटागं मा कोरोना संक्रमित संख्या ३१ पुग्यो ... || असोज २९ देखि खोटाङसहित तिन जिल्लामा विध्युत अवरुद्ध हुँदै, || पौडी खेल्ने क्रममा जुवु-खन्याखर्कका एक युवक वेपत्ता, || हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाले तीन बैंकमार्फत सामाजिक सुरक्षा भत्ता वितरण गर्ने || हिमाल मिडिया ग्रुपद्धारा वास्थलामा विविध कार्यक्रम सम्पन्न, || महेन्द्रोदोय माध्यामिक विध्यालय याम्खामा फोहोर मैला व्यवस्थापन कार्यक्रम || महिनौँदेखि उपचार नपाएकी खोटाङकी एक वृद्धालाई आर्थिक संकलन गरी उपचारमा || ट्रयाक्टर दुर्घटनामा परी खोटाङमा एक जनाको मृतु , एक गम्भिर || खोटाङमा थप दुई प्रहरी जवानलाई कोरोना संक्रमण पूष्टी, || दिप्रुङचुइचुम्मा गाउँपालिकाद्धारा घर विहिन एक महिलालाई आर्थिक सहयोग प्रदान, || केपिलासगढीमा एक वृद्धा मृत फेला, || सडकआश्रित महिलाको उद्धार || मकै जोन खोटाङले २ करोड १० लाखको कृषि कार्यक्रम सञ्चालन || शुनौलो टोलमा कृषक समुह गठन, || एक दुई दिनमा पश्चिम नेपालबाट मनसुन बाहिरिने संभावना , || सोलुखुम्बु : सोलुखुम्बुमा चिहान पनि उत्खनन हुन थाल्यो,कस्ले ग¥यो त || प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजनाको बजेटमा भयो अनियमितता, १२ लाख बजेट || दुधकोशीको पानीबाट ७० मेघावट विद्युत् उत्पादनका लागि अनुमति प्राप्त, बर्खुघाटमा || “आँसु कविता” लेखक : सुस्मा बस्नेत [संयत ] || “मेरो देश”अहिले कता हिँड्दै छ ? || राष्ट्रीय मदरसा संघ नेपालद्वारा प्रहरी निरीक्षक पौडेललाई सम्मान सहित बिदाई || कोरोना संक्रमित मुक्त भयो खोटाङ, हालसम्म कुन स्थानिय तहमा कति || इलाका प्रहरी कार्यालय कृष्णनगरका प्रहरी निरीक्षक पौडेललाई प्रेस क्लबद्वारा बिदाई, || संयुक्त आवाज परिबर्तन समाजद्धारा बाँझेच्यानडाँडाका एक दम्पत्तिलाई आर्थिक सहयोग प्रदान, || नेता केसीले गाउँमा लगेको विद्युत पोल गाउँपालिका अध्यक्षद्धारा लुटियो, सर्बोच्चद्धारा || साउदी अरबको ९०औँ नेशनल डे को उपलक्ष्यमा मौलाना मशहूद र || वनगाँउमा राष्ट्रिय प्रसारण लाईनको विधुत विस्तार,स्थानिय भए खुशी, || काङ्ग्रेस सोलुखुम्बद्धारा थुलुङ दुधकोशी गाउपालिकाको आयव्याय अनुगमन गर्ने तयारी, || स्व :गणेशमान सिंहको २३ औं स्मृति दिवस धुमधामका साथ मनाए || सरकारको काम जनताको विचमा नेकपा महराजगंज पुर्याउने । || कपिलवस्तुमा राष्ट्रिय दलित पत्रकार संघ समिति गठन , || उदयपुरमा चार वर्षिय बालिकामाथि बलात्कार, || सोल्मामा गोठ सुधार सम्बन्धि कार्यक्रम कार्यान्वयनमा आयो, || मन्दिरको बजेट मनोमानी रूपमा अन्तै गाभेको प्रति हिन्दू महासंघको आपत्ति, || महिनौँपछि बाक्सिलामा चौबीसै घण्टा टेलिफोन सञ्चालनमा, || बाल सेवा समाज नेपाल नेर्पाद्धारा उद्धार तथा सुरक्षा सामग्री प्रदान, || खोटाङमा नेकपाका नेता तथा कार्यकर्ता नेपाली कांग्रेसमा प्रवेश,को कहाँको हुन् || जननायक विपी कोइरालाको १०७ औँ जन्मजयन्ति खोटाङका सबै पालिकाहरुमा || बहुउद्धेश्यीय भवन निर्माणको लागि सरस्वती माविमा अन्तरक्रियात्मक छलफल, || दिप्रुङचुइचुम्मा गाउँपालिकाले १७ औँ निजामाती सेवा दिवस कर्मचारी सम्मान ||

सूचना प्रविधिमा सरकारी छलाङः दूर शिक्षादेखि भर्चुअल क्लाससम्म

माघ १०, २०७३, Nepal



काठमाडौंः कुनै समय श्रव्य शिक्षा कार्यक्रमका लागि सरकारले रेडियो नेपालबाट दूर शिक्षा कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने गरेको थियो । सूचना प्रविधि र आमसञ्चार माध्यमको अन्य विकल्प नभएको तत्कालीन समयमा निकै सहयोगी मानिएको दूर शिक्षा कार्यक्रम निकै उपयोगी पनि थियो । 

यद्यपि, रेडियो कार्यक्रम अझै पनि सञ्चालनमा छ । सूचना प्रविधिको विकासले यसको प्रभावकारिता कम भएको महसुस गरेर सरकारले स्मार्ट टेक्नोलोजीमा पनि आफूलाई खरो उतार्न थालेको छ, ‘भर्चुअल क्लास’ सुरु गरेर । 

उतिबेला रेडियो शिक्षा कार्यक्रम प्रभावकारी नै थियो तर पूर्ण भने थिएन । तर, सूचना प्रविधिको विकाससँगै सरकारले आफूलाई ‘अपग्रेड’ गर्दै लगेको हो, जसको सुरुवात शैक्षिक जनशक्ति विकास केन्द्रले गरेको हो । 

रेडियोबाट प्रशारित दूर शिक्षा कार्यक्रममार्फत विद्यार्थीले सुनेकै भरमा रेडियोमा प्रसारित शैक्षिक पाठ याद गर्नु पथ्र्यो । शिक्षकले पनि सोहीअनुसार आफ्नो अध्यापन सामग्री तयार गर्नुपर्थ्यो । काठमाडौंबाट हाल एनसीईडीले भूकम्पबाट प्रभावित ११ जिल्लाका १ सय सार्वजनिक विद्यालयमा ‘लाइभ भर्चुअल क्लास’ सुरु गरेको छ । 

उस बेला विद्यार्थीले नबुझेका विषयवस्तुका बारेमा प्रश्न गर्ने सम्भावना नै हुँदैन थियो । तर, अब विद्यार्थीले नबुझेमा पाठ तुरुन्त कोसौं टाढाका शिक्षकसँग प्रत्यक्ष जिज्ञासा राख्न सक्छन् भर्चुअल क्लासमा । 

शैक्षिक जनशक्ति विकास केन्द्रले देशका दुर्गम क्षेत्रका विद्यालयमा मुख्य ३ विषयका शिक्षक अभाव र शिक्षकले लामो समय बिदा लिने अवस्थालाई ध्यानमा राखेर भर्चुअल शिक्षाको अवधारणा ल्याएको छ ।

टिभीमा हेरेर विद्यार्थीले आफ्नो पाठ पढ्न पाउदा दंग हुन्छन् भनेर सरकारले सिकाइलाई प्रविधिसँग जोड्न खोजेको छ । सरकारले लामो समय बिदा लिने र विषयगत शिक्षक नभएर विद्यार्थीको पढाइमा बाधा नहोस् भनेर भर्चुअल कक्षा सुरु गरेको हो । 

शैक्षिक जनशक्ति विकास केन्द्र (एनसीईडी) सानो ठिमी भक्तपुरमा टिभी स्टेसन स्थापना गरी पढाउने र विद्यार्थीको जिज्ञासाको उत्तर दिने व्यवस्था गरेको छ । तर, विद्यार्थीले प्रश्न गर्ने प्रक्रियालाई भने तत्काल व्यवस्था गर्न नसकेको जनाएको छ । 

एनसीईडीको स्टुडियोबाट विषयगत शिक्षकले पढाएका कुरा सोही समयमा ब्रोडब्याण्ड इन्टरनेट प्रविधिद्वारा सम्बन्धित विद्यालयका सम्बन्धित कक्षाका विद्यार्थीले आ–आफ्नो कक्षामा जडान गरिएको टेलिभिजनमा हेर्न र सुनेर पढ्न सक्नेछन् । यसका लागि सम्बन्धित विद्यालयमा केही महिनाअघि नै टेलिभिजनसहित आवश्यक सबै सामग्री जडान भइसकेको छ । 

सरकारले टिभी स्टेसनबाट कक्षा १० का लागि हाललाई अंग्रेजी, गणित र विज्ञानका कक्षा सञ्चालन गरिरहेको छ । केन्द्रले सुरुमा प्रतिविषय ५ देखि ६ जना शिक्षकको व्यवस्था गरिएको जनाएको छ । जिल्ला शिक्षा कार्यालयले रोष्टरबाट छनोट गरेका सामुदायिक तथा संस्थागत दुवै खाले विद्यालयका शिक्षकहरूलाई प्राविधिक तालिम दिएर दक्ष बनाइएको केन्द्रका उपनिर्देशक शिवकुमार सापकोटाले बताए । 

खासगरी कक्षा १० को अंग्रेजी, विज्ञान तथा गणित विषयको सिकाइ उपलब्धि वृद्धि गर्ने उद्देश्य भर्चुअल कक्षाबाट हासिल गर्न चाहेको सापकोटाले जानकारी दिए । यस प्रकारको कक्षा सञ्चालनका माध्यमबाट तुलनात्मक रूपमा कठिन विषयहरूमा शिक्षक अभावले विद्यार्थी अनुत्तीर्ण हुने समस्या समाधान हुने अपेक्षा गरिएको छ । यो प्रविधिबाट देशको जुनसुकै स्थानमा रहेका विद्यार्थीले पनि गुणस्तरीय शिक्षा पाउने सरकारी दाबी छ । 

भर्चुअल कक्षा सञ्चालनपछि चैतमा हुने माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) अर्थात् कक्षा १० को नतिजामा सुधार आउने अपेक्षा गरेको छ । सरकारले अघिल्लो वर्षदेखि नै भर्चुअल विद्यालयको लागि काम सुरु गरेको भए पनि विभिन्न कारणले पुस अन्तिम हप्तामा मात्र कार्यक्रम सुरु गरेको हो । 

विद्यालयमा भर्चुअल कक्षा सञ्चालन गर्न प्रतिस्कुल करिब ५ लाख लगानी गरेको छ । यही आर्थिक वर्षभित्रै हाल कार्यक्रम सञ्चालन गरिएका बाहेकका जिल्लाहरूका १ सय विद्यालयमा भर्चुअल कक्षा विस्तार गर्ने केन्द्रको योजना छ । 

प्रत्यक्ष सिकाइभन्दा टिभी प्रभावकारी
शैक्षिक गुणस्तर विकास केन्द्र (ईआरए)ले हालै सार्वजनिक गरेको एक अध्ययनले निश्चित समय टिभी हेर्ने बालबालिकाको पढाइ नहेर्नेको भन्दा राम्रो हुने गरेको देखाएको छ । सरकारले ईआरओको रिपोर्टजस्तै टेलिभिजन शिक्षा लागू गर्दैछ । 

ईआरओको अध्ययनमा दैनिक २ घन्टासम्म टिभीमा भुल्ने बालबालिकाको मस्तिष्कमा सकारात्मक सोचको विकास भई अध्ययनमा टेवा पुग्ने देखिएको छ । विद्यालय र घरमा नियमित तालिकाअनुसार अध्ययन गर्ने र बाँकी समय टेलिभिजन हेर्ने बालबालिकाको अन्यको भन्दा सिकाइ उपलब्धि उच्च रहने उल्लेख छ । 

ईआरओले देशभरका ४४ हजार विद्यार्थीमा गरेको अध्ययनले घरमा टेलिभिजन हेर्ने विद्यार्थीको नतिजा अरुको भन्दा उच्च रहेको रिपोर्ट सार्वजनिक गरेको छ । ईआरओले कक्षा आठमा अध्ययनरत २८ जिल्लाका एक हजार एक सय ९९ विद्यालयका ४४ हजार ६७ विद्यार्थीमा गरेको अध्ययनमा टिभी हेर्ने विद्यार्थीको सिकाइ उपलब्धि उच्च रहेको नतिजा सार्वजनिक गरेको छ । 

ईआरओले ०७० को शैक्षिक सत्रको अन्तमा सिकाइ उपलब्धिको स्तरीकृत राष्ट्रिय परीक्षण गरेको थियो । ईआरओको अध्ययनलाई आधार मान्ने हो भने सरकारले लागू गरेको भर्चुअल सिकाइ प्रभावकारी हुने देखिन्छ ।

शिक्षालाई प्रविधिमैत्री बनाउन सरकारी लगानी
सरकारले भर्चुअल शिक्षण पद्धतिका लागि अघिल्लो वर्ष नै १८ करोडभन्दा बढी लगानी गरिसकेको छ । सरकारले यस वर्ष बजेट वक्तव्यमार्फत नै ग्रामीण तथा दुर्गम क्षेत्रका १०० विद्यालयहरूमा परीक्षणको रूपमा ब्रोडब्यान्ड इन्टरनेटका माध्यमबाट अंग्रेजी, विज्ञान र गणित विषयको अध्यापन सुरु गरिने उल्लेख गरिएको थियो । 

यो ‘लाइभ स्कुल’ मार्पmत विषय शिक्षक नभएका विद्यालयका हजारौं विद्यार्थीले इन्टरनेटको माध्यमबाट विद्यालयको हलमा नै बसेर पढ्न पाउनेछन् । विद्यालयमा राखिएको ५० इन्चभन्दा ठूलो टेलिभिजनमा हेरेर विद्यार्थीले पढ्नुपर्नेछ । 

हाल परीक्षणका लागि भूकम्प प्रभावित ११ जिल्लाका १ सय विद्यालयका १० कक्षाका विद्यार्थीका लागि एकै पटक पढाउने व्यवस्थासहित बृहत् टेलिविद्यालयको स्थापना गर्ने काम सुरु भएको शैक्षिक जनशक्ति विकास केन्दले जनाएको छ । यसको प्रभावकारिता बढेमा क्रमशः आगामी वर्षदेखि देशभरका विद्यालयका लागि पूर्वाधार बढाउँदै लैजाने योजना सरकारको छ । 

देशभरका विद्यालयमा अंग्रेजी, गणित तथा विज्ञान विषयका शिक्षक अभाव हुन थालेपछि ‘लाइभ स्कुल’ को अवधारणाअनुरूप भर्चुअल कक्षा सुरु गरिएको हो । यो प्रणालीको स्थापनापछि लामो बिदामा बसेका वा ३ विषयका शिक्षक नभएका भूकम्प प्रभावित ११ जिल्लाका विद्यालयमा इन्टरनेटको माध्यमबाट दैनिक पठनपाठन हुनेछ । यो प्रविधिअन्तर्गत पढाइ हुने सबैभन्दा बढी काभ्रेका १४ र सबैभन्दा कम रसुवाका २ विद्यालय परेका छन् । 

कार्यक्रमअन्र्तगत भूकम्प प्रभावित १४ जिल्लामध्ये काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुर भने नपरेको केन्द्रका उपनिर्देशक शिवकुमार सापकोटाले बताए । “लाइभ स्कुल’को लागि आवश्यक पर्ने शिक्षक, टेलिभिजन स्टेसनका लागि प्राविधिकहरू आइसिटी ल्याब, टेलिभिजन, क्यामेरा, इन्टरनेट डिभाइसजस्ता पूर्वाधार जडान गर्ने तयारी पूरा भइसकेको छ भने बाँकी विद्यालयमा पनि आवश्यकताअनुसार विस्तार गरिनेछ,” उनले भने, “विद्यार्थीले सोधेका विषयवस्तु हामीले लिने र हामीले बोलेका कुरा त्यहाँ हेर्न तथा सुन्न सक्ने प्रविधि जडान गरिएको हुन्छ ।” यो प्रणालीबाट पढ्ने विद्यार्थीले लाइभ प्रश्नसमेत गर्न सक्नेछन् । 

यो प्रणाली विकास गर्न प्रत्येक विद्यालयका लागि ५ लाख रुपैयाँसम्म लागेको बताइएको छ । तर, परीक्षण कालपछि यो सुविधा लिन विद्यालयले निश्चित शुल्क तिरेर सदस्यता लिनुपर्छ । 

हाल सञ्चालनमा ल्याएको भर्चुअल कक्षा ३० मिनेटको हुनेछ । टेलिभिजनबाट पढाएका विषयवस्तु रेकर्ड गर्ने सुविधा पनि छ । टेलिभिजन हेर्न नभ्याएका विद्यार्थीले वेबसाइटमा गएर पनि हेर्न सक्छन् ।

Reporter : हलेसी एफएम

. खोटाङ जिल्लामा कोरोना संक्रमितको संख्या ३१ पुगेको श्रोतले जनाएको...

रमन वन खोटाङ । खोटाङ सहित तिन जिल्लामा विध्युत अवरुद्ध...

रमन वन सोलुखुम्बु । पौडी खेल्ने क्रममा दुधकोशी नदिले बगाउँदा...

रमन वन खोटाङ । खोटाङको हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाले तीन बैंकमार्फत...

रमन वन खोटाङ-हिमाल मिडिया ग्रुपले खोटाङको दिप्रुङचुइचुम्मा गाउपालिका ६ वास्थलामा...

साङ्केतिक तस्विर : रमन वन खोटाङ,खोटाङको दिप्रुङचुइचुम्मा गाउपालिका १ याम्खामा विद्यालय...

रमन वन खोटाङ-आर्थिक अभाव हुँदा महिनौँदेखि उपचार नपाएकी खोटाङकी एक...

रमन वन खोटाङ। खोटाङमा ट्रयाक्टर दुर्घटनामा परी एक जनाको ज्यान...

रमन वन खोटाङ । खोटाङमा दुई प्रहरी जवानलाई कोरोना संक्रमण...

रमन वन खोटाङ। खोटाङको दिप्रुङचुइचुम्मा गाउँपालिकाले एक पिँडित महिलालाई आर्थिक...

रमन वन खोटाङ। खोटाङमा एक वृद्धा मृत अवस्थामा फेला परेकी...

रमन वन विराटनगर ।प्रदेश १ सामाजिक विकास मन्त्रालयले आज एक...

दमन राई खोटाङ- प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना, परियोजना कार्यान्वयन इकाई...

रमन वन खोटाङ । खोटाङको दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका ८...

रमन वन हलेसी एफएम-अबको एक दुई दिनमा पश्चिम नेपालबाट मनसुन...

रमन वन सोलुखुम्बु । सोलुखुम्बुमा अज्ञात समूहले दुई दर्जनभन्दा ...

रमन वन खोटाङ -खोटाङको दिप्रुङचुइचुम्मा गाउपालिकामा प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजनाको...

रमन वन सोलुखुम्बु-दूधकोशी–२ जलेश्वर ७० मेगावाट विद्युत् उत्पादनका लागि दूधकोशी...

लेखक : सुस्मा बस्नेत [संयत ] आँसु कविता देखिदैन आँखामा भेटिदैन खोज्दा झर्दैन करमा हुदैन...

लेखक : रमन वन । आज देश कोरोनाको महामारिले...