ताजा समाचार
खोटाङमा दुर्लभ रातो माछा निकालिरहेका दुई जना पक्राउ, || साकेला गाउपालिकाका ४ युवाद्धारा ड्रागन फ्रुटको खेती सुरु, || एकल महिला तथा आमा समुहलाई बाखा् वितरण, || वन्यजन्तुपीडित १६ जना किसानले पाए आर्थिक राहत || गाईघाट बजार डुबान , स्थानीयमा छायो त्रास, || दलित संघर्ष समितिको दिक्तेलमा अन्तरक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न , || देम्बा डांडामा मुक्ति मण्डल गुम्बा चैत्य निर्माण हुदै, || खोटाङमा विध्युत अवरुद्ध, सेवाग्राहीहरुको काम प्रभावित, || लिफ्टिङ प्रविधिको प्रयोगबाट भण्डारेघाटमा आइपुग्यो सुनकोशीको पानी, || दिप्लुङ निगालबासमा भयो पहिलोपटक केन्द्रिय विद्युत उद्घाटन, स्थानिय भए हर्षित, || बाकाचोलमा स्थानियसँग समन्वय नगरी आयोजना सञ्चालन गर्न खोज्दा स्थानियहरु उत्रिए || खोलामा बाढी आउदा उदयपुरको मैङ्खुमा धानबालीमा पुग्यो क्षेति, || नेपाली कांग्रेसको प्रजातान्त्रिक सम्पर्क महासंघ जिल्ला तदर्थ १७ सदस्य समिति || देम्बाडाँडा पुग्ने पदमार्ग निर्माण कार्य सम्पन्न || दिप्रुङ चुइचुम्मा गाउपालिकामा प्रत्येक विद्यालयको कार्य तालिका निर्माण गर्ने तयारी, || केपिलासगढी गाउपालिकाले विपन्न,ज्येष्ठ नागरिक र दलितलाई कम्बलसँगै आर्थिक सहयोग प्रदान || लिखु गाउँपालिकाका एक युवक कोरोनामुक्त, जिल्लामा संक्रमितको संख्या ४ पुग्यो, || पूर्व भोजपुर जिल्ला सेक्रेटरी पक्राउ परे || याम्खामा बाँदरको आतंकबाट किसानहरु हैरान, ७ घर विस्तापित, || उदयपुरमा जंगली हात्तिको आतंक, || सोलुखुम्बु :ढोका छोएको निहुँमा दलित बालक कुटपिट गरेको कसुरमा दुई || दिप्रुङ गाउपालिकाले मासिक १ हजारका दरले पोषण भत्ता वितरण गर्दै, || खोटाङमा बाँदर आतंकबाट किसानहरु हैरान, || ऐसेलुखर्कमा लामो समयदेखि टेलिफोन सेवा ठप्प, स्थानिय सेवाग्राही बन्दै || दिक्तेलरुपाकोट मझुवागढी नगरपालिकामा आप्रवासीहरुको सञ्जाल गठन, || त्रिधार्मिक स्थल हलेसी गुफाको थप संरक्षण गर्ने तयारी, || खोटाङको दुइ स्थानिय तहका १८ जनाको पिसिआर रिपोर्ट नेगेटिभ, || खोटेहाङमा जडिबुटीे परिचयात्मक कार्यक्रम सम्पन्न, || पत्रकार दमन राईले पाएको खेलकुद पुरस्कार ,राष्ट्रिय आविस्कार केन्द्रलाई सहयोग || खोटाङ प्राकृतिक प्रकोप सहयोगकोषद्धारा अग्नि पिडितलाई आर्थिक सहयोग प्रदान, || दिक्तेलमा १० बेडको‘होल्डिङ’ सेन्टर बनाइयो, || खोटाङमा हालसम्म ४७५ जनाको पिसिआर परिक्षण, १० जनामा कारोना पुष्टि, || सोलुखुम्बु :रेडक्रस सोलुखुम्बुको एम्बुलेन्स २ बर्ष देखि बेबारिसे । || उदयपुर वोक्सेका एक वद्ध दुइहप्तादेखि वेपत्ता , परिवार चिन्तित, || सोलुखुम्बु:ढोका छोएको निहूँमा कुटपिट गर्नेलाई पक्राउ गर्न दलित अगुवाको माग || दिक्तेलको थप एक महिलामा कोरोना पुष्टि, संक्रमित रहेको क्षेत्र शिल, || आज असार १५ तथा राष्ट्रिय धान दिवस, सांकेतिक रुपमा मनाइँदै, || आज असार १५ तथा राष्ट्रिय धान दिवस, सांकेतिक रुपमा मनाइँदै, || खोटाङमा थप ४ जनामा कोरोना संक्रमण देखियो, || खोटाङमा पनि देखियो सलह किरा, यसको नियन्त्रण कसरी गर्ने त ||

सूचना प्रविधिमा सरकारी छलाङः दूर शिक्षादेखि भर्चुअल क्लाससम्म

माघ १०, २०७३, Nepal



काठमाडौंः कुनै समय श्रव्य शिक्षा कार्यक्रमका लागि सरकारले रेडियो नेपालबाट दूर शिक्षा कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने गरेको थियो । सूचना प्रविधि र आमसञ्चार माध्यमको अन्य विकल्प नभएको तत्कालीन समयमा निकै सहयोगी मानिएको दूर शिक्षा कार्यक्रम निकै उपयोगी पनि थियो । 

यद्यपि, रेडियो कार्यक्रम अझै पनि सञ्चालनमा छ । सूचना प्रविधिको विकासले यसको प्रभावकारिता कम भएको महसुस गरेर सरकारले स्मार्ट टेक्नोलोजीमा पनि आफूलाई खरो उतार्न थालेको छ, ‘भर्चुअल क्लास’ सुरु गरेर । 

उतिबेला रेडियो शिक्षा कार्यक्रम प्रभावकारी नै थियो तर पूर्ण भने थिएन । तर, सूचना प्रविधिको विकाससँगै सरकारले आफूलाई ‘अपग्रेड’ गर्दै लगेको हो, जसको सुरुवात शैक्षिक जनशक्ति विकास केन्द्रले गरेको हो । 

रेडियोबाट प्रशारित दूर शिक्षा कार्यक्रममार्फत विद्यार्थीले सुनेकै भरमा रेडियोमा प्रसारित शैक्षिक पाठ याद गर्नु पथ्र्यो । शिक्षकले पनि सोहीअनुसार आफ्नो अध्यापन सामग्री तयार गर्नुपर्थ्यो । काठमाडौंबाट हाल एनसीईडीले भूकम्पबाट प्रभावित ११ जिल्लाका १ सय सार्वजनिक विद्यालयमा ‘लाइभ भर्चुअल क्लास’ सुरु गरेको छ । 

उस बेला विद्यार्थीले नबुझेका विषयवस्तुका बारेमा प्रश्न गर्ने सम्भावना नै हुँदैन थियो । तर, अब विद्यार्थीले नबुझेमा पाठ तुरुन्त कोसौं टाढाका शिक्षकसँग प्रत्यक्ष जिज्ञासा राख्न सक्छन् भर्चुअल क्लासमा । 

शैक्षिक जनशक्ति विकास केन्द्रले देशका दुर्गम क्षेत्रका विद्यालयमा मुख्य ३ विषयका शिक्षक अभाव र शिक्षकले लामो समय बिदा लिने अवस्थालाई ध्यानमा राखेर भर्चुअल शिक्षाको अवधारणा ल्याएको छ ।

टिभीमा हेरेर विद्यार्थीले आफ्नो पाठ पढ्न पाउदा दंग हुन्छन् भनेर सरकारले सिकाइलाई प्रविधिसँग जोड्न खोजेको छ । सरकारले लामो समय बिदा लिने र विषयगत शिक्षक नभएर विद्यार्थीको पढाइमा बाधा नहोस् भनेर भर्चुअल कक्षा सुरु गरेको हो । 

शैक्षिक जनशक्ति विकास केन्द्र (एनसीईडी) सानो ठिमी भक्तपुरमा टिभी स्टेसन स्थापना गरी पढाउने र विद्यार्थीको जिज्ञासाको उत्तर दिने व्यवस्था गरेको छ । तर, विद्यार्थीले प्रश्न गर्ने प्रक्रियालाई भने तत्काल व्यवस्था गर्न नसकेको जनाएको छ । 

एनसीईडीको स्टुडियोबाट विषयगत शिक्षकले पढाएका कुरा सोही समयमा ब्रोडब्याण्ड इन्टरनेट प्रविधिद्वारा सम्बन्धित विद्यालयका सम्बन्धित कक्षाका विद्यार्थीले आ–आफ्नो कक्षामा जडान गरिएको टेलिभिजनमा हेर्न र सुनेर पढ्न सक्नेछन् । यसका लागि सम्बन्धित विद्यालयमा केही महिनाअघि नै टेलिभिजनसहित आवश्यक सबै सामग्री जडान भइसकेको छ । 

सरकारले टिभी स्टेसनबाट कक्षा १० का लागि हाललाई अंग्रेजी, गणित र विज्ञानका कक्षा सञ्चालन गरिरहेको छ । केन्द्रले सुरुमा प्रतिविषय ५ देखि ६ जना शिक्षकको व्यवस्था गरिएको जनाएको छ । जिल्ला शिक्षा कार्यालयले रोष्टरबाट छनोट गरेका सामुदायिक तथा संस्थागत दुवै खाले विद्यालयका शिक्षकहरूलाई प्राविधिक तालिम दिएर दक्ष बनाइएको केन्द्रका उपनिर्देशक शिवकुमार सापकोटाले बताए । 

खासगरी कक्षा १० को अंग्रेजी, विज्ञान तथा गणित विषयको सिकाइ उपलब्धि वृद्धि गर्ने उद्देश्य भर्चुअल कक्षाबाट हासिल गर्न चाहेको सापकोटाले जानकारी दिए । यस प्रकारको कक्षा सञ्चालनका माध्यमबाट तुलनात्मक रूपमा कठिन विषयहरूमा शिक्षक अभावले विद्यार्थी अनुत्तीर्ण हुने समस्या समाधान हुने अपेक्षा गरिएको छ । यो प्रविधिबाट देशको जुनसुकै स्थानमा रहेका विद्यार्थीले पनि गुणस्तरीय शिक्षा पाउने सरकारी दाबी छ । 

भर्चुअल कक्षा सञ्चालनपछि चैतमा हुने माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) अर्थात् कक्षा १० को नतिजामा सुधार आउने अपेक्षा गरेको छ । सरकारले अघिल्लो वर्षदेखि नै भर्चुअल विद्यालयको लागि काम सुरु गरेको भए पनि विभिन्न कारणले पुस अन्तिम हप्तामा मात्र कार्यक्रम सुरु गरेको हो । 

विद्यालयमा भर्चुअल कक्षा सञ्चालन गर्न प्रतिस्कुल करिब ५ लाख लगानी गरेको छ । यही आर्थिक वर्षभित्रै हाल कार्यक्रम सञ्चालन गरिएका बाहेकका जिल्लाहरूका १ सय विद्यालयमा भर्चुअल कक्षा विस्तार गर्ने केन्द्रको योजना छ । 

प्रत्यक्ष सिकाइभन्दा टिभी प्रभावकारी
शैक्षिक गुणस्तर विकास केन्द्र (ईआरए)ले हालै सार्वजनिक गरेको एक अध्ययनले निश्चित समय टिभी हेर्ने बालबालिकाको पढाइ नहेर्नेको भन्दा राम्रो हुने गरेको देखाएको छ । सरकारले ईआरओको रिपोर्टजस्तै टेलिभिजन शिक्षा लागू गर्दैछ । 

ईआरओको अध्ययनमा दैनिक २ घन्टासम्म टिभीमा भुल्ने बालबालिकाको मस्तिष्कमा सकारात्मक सोचको विकास भई अध्ययनमा टेवा पुग्ने देखिएको छ । विद्यालय र घरमा नियमित तालिकाअनुसार अध्ययन गर्ने र बाँकी समय टेलिभिजन हेर्ने बालबालिकाको अन्यको भन्दा सिकाइ उपलब्धि उच्च रहने उल्लेख छ । 

ईआरओले देशभरका ४४ हजार विद्यार्थीमा गरेको अध्ययनले घरमा टेलिभिजन हेर्ने विद्यार्थीको नतिजा अरुको भन्दा उच्च रहेको रिपोर्ट सार्वजनिक गरेको छ । ईआरओले कक्षा आठमा अध्ययनरत २८ जिल्लाका एक हजार एक सय ९९ विद्यालयका ४४ हजार ६७ विद्यार्थीमा गरेको अध्ययनमा टिभी हेर्ने विद्यार्थीको सिकाइ उपलब्धि उच्च रहेको नतिजा सार्वजनिक गरेको छ । 

ईआरओले ०७० को शैक्षिक सत्रको अन्तमा सिकाइ उपलब्धिको स्तरीकृत राष्ट्रिय परीक्षण गरेको थियो । ईआरओको अध्ययनलाई आधार मान्ने हो भने सरकारले लागू गरेको भर्चुअल सिकाइ प्रभावकारी हुने देखिन्छ ।

शिक्षालाई प्रविधिमैत्री बनाउन सरकारी लगानी
सरकारले भर्चुअल शिक्षण पद्धतिका लागि अघिल्लो वर्ष नै १८ करोडभन्दा बढी लगानी गरिसकेको छ । सरकारले यस वर्ष बजेट वक्तव्यमार्फत नै ग्रामीण तथा दुर्गम क्षेत्रका १०० विद्यालयहरूमा परीक्षणको रूपमा ब्रोडब्यान्ड इन्टरनेटका माध्यमबाट अंग्रेजी, विज्ञान र गणित विषयको अध्यापन सुरु गरिने उल्लेख गरिएको थियो । 

यो ‘लाइभ स्कुल’ मार्पmत विषय शिक्षक नभएका विद्यालयका हजारौं विद्यार्थीले इन्टरनेटको माध्यमबाट विद्यालयको हलमा नै बसेर पढ्न पाउनेछन् । विद्यालयमा राखिएको ५० इन्चभन्दा ठूलो टेलिभिजनमा हेरेर विद्यार्थीले पढ्नुपर्नेछ । 

हाल परीक्षणका लागि भूकम्प प्रभावित ११ जिल्लाका १ सय विद्यालयका १० कक्षाका विद्यार्थीका लागि एकै पटक पढाउने व्यवस्थासहित बृहत् टेलिविद्यालयको स्थापना गर्ने काम सुरु भएको शैक्षिक जनशक्ति विकास केन्दले जनाएको छ । यसको प्रभावकारिता बढेमा क्रमशः आगामी वर्षदेखि देशभरका विद्यालयका लागि पूर्वाधार बढाउँदै लैजाने योजना सरकारको छ । 

देशभरका विद्यालयमा अंग्रेजी, गणित तथा विज्ञान विषयका शिक्षक अभाव हुन थालेपछि ‘लाइभ स्कुल’ को अवधारणाअनुरूप भर्चुअल कक्षा सुरु गरिएको हो । यो प्रणालीको स्थापनापछि लामो बिदामा बसेका वा ३ विषयका शिक्षक नभएका भूकम्प प्रभावित ११ जिल्लाका विद्यालयमा इन्टरनेटको माध्यमबाट दैनिक पठनपाठन हुनेछ । यो प्रविधिअन्तर्गत पढाइ हुने सबैभन्दा बढी काभ्रेका १४ र सबैभन्दा कम रसुवाका २ विद्यालय परेका छन् । 

कार्यक्रमअन्र्तगत भूकम्प प्रभावित १४ जिल्लामध्ये काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुर भने नपरेको केन्द्रका उपनिर्देशक शिवकुमार सापकोटाले बताए । “लाइभ स्कुल’को लागि आवश्यक पर्ने शिक्षक, टेलिभिजन स्टेसनका लागि प्राविधिकहरू आइसिटी ल्याब, टेलिभिजन, क्यामेरा, इन्टरनेट डिभाइसजस्ता पूर्वाधार जडान गर्ने तयारी पूरा भइसकेको छ भने बाँकी विद्यालयमा पनि आवश्यकताअनुसार विस्तार गरिनेछ,” उनले भने, “विद्यार्थीले सोधेका विषयवस्तु हामीले लिने र हामीले बोलेका कुरा त्यहाँ हेर्न तथा सुन्न सक्ने प्रविधि जडान गरिएको हुन्छ ।” यो प्रणालीबाट पढ्ने विद्यार्थीले लाइभ प्रश्नसमेत गर्न सक्नेछन् । 

यो प्रणाली विकास गर्न प्रत्येक विद्यालयका लागि ५ लाख रुपैयाँसम्म लागेको बताइएको छ । तर, परीक्षण कालपछि यो सुविधा लिन विद्यालयले निश्चित शुल्क तिरेर सदस्यता लिनुपर्छ । 

हाल सञ्चालनमा ल्याएको भर्चुअल कक्षा ३० मिनेटको हुनेछ । टेलिभिजनबाट पढाएका विषयवस्तु रेकर्ड गर्ने सुविधा पनि छ । टेलिभिजन हेर्न नभ्याएका विद्यार्थीले वेबसाइटमा गएर पनि हेर्न सक्छन् ।

Reporter : हलेसी एफएम
Comment Box

रमन वन असार २८ खोटाङ ,खोटाङको धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थल...

रमन वन असार २८ खोटाङ-खोटाङको साकेला गाउँपालिका–२ रतन्छाका चार युवाले...

रमन वन असार २७ खोटाङ,खोटाङको हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाले एकल महिला...

रमन वन असार २७ ओखलढुङ्गा, ओखलढुंगाका वन्यजन्तुपीडित १६ जना किसानले...

रमन वन असार २७ उदयपुर, बर्खामास सुरु भएसँगै लगतारको पानीले...

रमन वन असार २७ खोटाङ,खोटाङको दिक्तेल बजारमा दलित संघर्ष समितिले...

दावा जाङ्बु शेर्पा असार २७ खिजीदेम्बा-सय पर्यटकीय गन्तव्य सूचिमा परेको...

रमन वन असार २७ खोटाङ, खोटाङमा विध्युत अवरुद्ध भएको छ...

रमन वन असार- २६ खोटाङ-सुनकोशीको पानी लिफ्टिङ प्रविधिबाट बतासेको भण्डारेघाटको...

जिवन चाम्लिङ राई असार २६ खोटाङ, खोटाङको जन्तेढुंगा गाउपालिकास्थित...

रमन वन असार २६ खोटाङ,खोटाङको ऐसेलुखर्क गाउँपालिका–२ बादेलस्थित बिस्काम खोलाको...

रमन वन -असार २५ खोटाङ, मनसुन सक्रियभएसँगै दिन रात...

जिबन चाम्लिङ राई असार २५ खोटाङ,खोटाङमा नेपाली कांग्रेसको शुभेच्छुक संस्था...

दावा जाङ्बु शेर्पा- असार २३-ओखलढुङ्गा -खिजीदेम्बा नेपाल सरकाले घोषणा...

रमन वन असार २३ खोटाङ, खोटाङको दिप्रुङचुइचुम्मा गाउपालिकाले शिक्षा क्षेत्रलाई...

रमन वन हलेसी एफ एम असार २३ खोटाङ, खोटाङको केपिलासगढी...

रमन वन असार २३ ओखलढुंगा, ओखलढुंगाको लिखु गाउँपालिकाका एक...

रमन वन असार २३ उदयपुर,नेत्र बिक्रम चन्द ‘बिप्लव’ समूहका पूर्व...

रमन वन असार २३ खोटाङ, खोटाङमा बाँदर आतंकबाट किसानहरु हैरान...

रमन वन असार २३ उदयपुर, उदयपुरमा जंगली हात्तिको आतंक बढेको...

सुबास दर्नाल, असार २२-सोलुखुम्बु - छुवाछुत कसुरमा सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका ९...

रमन वन असार २२ खोटाङ, खोटाङको दिप्रुङ चुइचुम्मा गाउपालिकाले शिशु...

रमन वन असार २२ खोटाङ, खोटाङमा बाँदर आतंकबाट किसानहरु हैरान...

रमन वन असार २२ खोटाङ,खोटाङको ऐसेलुखर्कमा लामो समयदेखि टेलिफोन ...

रमन वन असार २० -खोटाङ,खोटाङको दिक्तेलरुपाकोट मझुवागढी नगरपालिकाबाट रोजगारीका लागि...

रमन वन असार २० खोटाङ,विश्वप्रशिद्ध त्रिधार्मिक स्थलको रुपमा परिचित हलेसी...

रमन वन असार २० खोटाङ, खोटाङको खोटेहाङ गाउपालिकामा ९ जनाको...

रमन वन असार २० खोटाङ, खोटाङको खोटेहाङ गाउँपालिकामा स्थानिय...

रमन वन असार २० खोटाङ, खोटाङका पत्रकार दमन राईले पुरस्कार...

रमन वन, असार २० खोटाङ,खोटाङको खोटेहाङ गाउँपालिकाका एक अग्नि पिडितलाई...

सुनिल विष्ट असार २० खोटाङ,खोटाङ भित्रिने स्थानीयलाई पिसिआर परिक्षणको रिपोर्ट...

रमन वन,असार १८ खोटाङ-खोटाङमा हालसम्म ४७५ जनाको पिसिआर परिक्षण गरिएको...

सुवास दर्नाल सोलु एफ एम सोलुखुम्बु, नेपाल रेड क्रस सोसाईटी...

रमन वन असार १७ खोटाङ,उदयपुर जिल्ला त्रियुगा नगरपालिका वडा नं....

सुवास दर्नाल सोलु एफ एम सोलुखुम्बु- सोलुखुम्बुका दलित समुदायका अगुवाहरुले...

हलेसी एफ एम रमन वन असार १६ खोटाङ,खोटाङको दिक्तेल रुपाकोट...

रमन वन -असार १५ हलेसी एफ एम- खोटाङ, आज राष्ट्रिय...

रमन वन असार १५ हलेसी एफ एम खोटाङ, आज राष्ट्रिय...

रमन वन हलेसी एफ एम असार १४ खोटाङ, खोटाङमा चार...

हलेसी एफ एम रमन वन असार १४ खोटाङ। भारतबाट तराई...