ताजा समाचार
कोरोनाका कारण सदरमुकाम दिक्तेलवजार बन्द प्रायः÷अत्यावश्यक सेवा बाहेक सरकारी कार्यालयहरु || नियमित कोरोना मिडिया तालिका परिमार्जन सहित आजबाट शुरु || दशैको पर्व विदा सकिए पनि कोरोना संक्रमणका कारण केही कार्यालयहरु || आज एकादशीको दिन पनि अग्रजबाट दशैँको टिका थापिने || आज विजया दशमीको महत्वपूर्ण दिन ,कोरोना कहरवीच नेपालीहरु आत्म || खोटाङमा थप तीन जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टी ः समुदायस्तरमा संक्रमण || आफ्नै घरमा दशै मनाउन पाउदा काशीको परिवारमा हर्षको लहर || दशैँको आठौँ दिन आज महाअष्टमी पर्व, कोरोनाका कारण छैन शक्तिपीठहरुमा || उज्यालो नगर अभियानको क्रममा राजापानीको भाडवेसी र मंसिरेमा धपक्कै वत्ति || रेडियो खोटाङको सञ्चालनसँगै खोटाङ मा अब तीन एफएमहरु सञ्चालनमा || खोटागं मा कोरोना संक्रमित संख्या ३१ पुग्यो ... || असोज २९ देखि खोटाङसहित तिन जिल्लामा विध्युत अवरुद्ध हुँदै, || पौडी खेल्ने क्रममा जुवु-खन्याखर्कका एक युवक वेपत्ता, || हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाले तीन बैंकमार्फत सामाजिक सुरक्षा भत्ता वितरण गर्ने || हिमाल मिडिया ग्रुपद्धारा वास्थलामा विविध कार्यक्रम सम्पन्न, || महेन्द्रोदोय माध्यामिक विध्यालय याम्खामा फोहोर मैला व्यवस्थापन कार्यक्रम || महिनौँदेखि उपचार नपाएकी खोटाङकी एक वृद्धालाई आर्थिक संकलन गरी उपचारमा || ट्रयाक्टर दुर्घटनामा परी खोटाङमा एक जनाको मृतु , एक गम्भिर || खोटाङमा थप दुई प्रहरी जवानलाई कोरोना संक्रमण पूष्टी, || दिप्रुङचुइचुम्मा गाउँपालिकाद्धारा घर विहिन एक महिलालाई आर्थिक सहयोग प्रदान, || केपिलासगढीमा एक वृद्धा मृत फेला, || सडकआश्रित महिलाको उद्धार || मकै जोन खोटाङले २ करोड १० लाखको कृषि कार्यक्रम सञ्चालन || शुनौलो टोलमा कृषक समुह गठन, || एक दुई दिनमा पश्चिम नेपालबाट मनसुन बाहिरिने संभावना , || सोलुखुम्बु : सोलुखुम्बुमा चिहान पनि उत्खनन हुन थाल्यो,कस्ले ग¥यो त || प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजनाको बजेटमा भयो अनियमितता, १२ लाख बजेट || दुधकोशीको पानीबाट ७० मेघावट विद्युत् उत्पादनका लागि अनुमति प्राप्त, बर्खुघाटमा || “आँसु कविता” लेखक : सुस्मा बस्नेत [संयत ] || “मेरो देश”अहिले कता हिँड्दै छ ? || राष्ट्रीय मदरसा संघ नेपालद्वारा प्रहरी निरीक्षक पौडेललाई सम्मान सहित बिदाई || कोरोना संक्रमित मुक्त भयो खोटाङ, हालसम्म कुन स्थानिय तहमा कति || इलाका प्रहरी कार्यालय कृष्णनगरका प्रहरी निरीक्षक पौडेललाई प्रेस क्लबद्वारा बिदाई, || संयुक्त आवाज परिबर्तन समाजद्धारा बाँझेच्यानडाँडाका एक दम्पत्तिलाई आर्थिक सहयोग प्रदान, || नेता केसीले गाउँमा लगेको विद्युत पोल गाउँपालिका अध्यक्षद्धारा लुटियो, सर्बोच्चद्धारा || साउदी अरबको ९०औँ नेशनल डे को उपलक्ष्यमा मौलाना मशहूद र || वनगाँउमा राष्ट्रिय प्रसारण लाईनको विधुत विस्तार,स्थानिय भए खुशी, || काङ्ग्रेस सोलुखुम्बद्धारा थुलुङ दुधकोशी गाउपालिकाको आयव्याय अनुगमन गर्ने तयारी, || स्व :गणेशमान सिंहको २३ औं स्मृति दिवस धुमधामका साथ मनाए || सरकारको काम जनताको विचमा नेकपा महराजगंज पुर्याउने । ||

पुर्वीय संकृतिमा भानुमति ।

माघ १३, २०७३, Khotang



खोटाङ जिल्लाको दक्षिणी भेगमा पर्ने दिप्लुङ गा.वि.स. वडा न.४ मा ठुलो पानीको मुहान र मन्दिर समेत अवस्थीत छ । सिधै दक्षिण वाट उत्तर तर्फ यसको वहाव रहेको छ । नेपालमा रहेका वागमति विष्णुमति र भानुमति तीन दिदिवहिनी हुन  भन्ने हिन्दुहरुको मान्यता रहेकोछ । अधिकांश नदिनालाहरु उत्तरवाट पश्चिम र दक्षिण तर्फ वग्छन । तर यस्ता विरलै नदि खोलाहरु छन् जो दक्षिणवाट सिधै उत्तरतर्फ वग्दछन् । पुर्ववाट र उत्तरवाट धेरै नदिनाला र झरनाहरु दक्षिण पश्चिमतर्फ वग्दछन् । त्यसैकारण यसलाई शास्त्रहरुमा उत्तरगंगाको नामले परिचित छ । यो नदीको नाम विभिन्न पुराण तथा धार्मिक कथाहरुमा पनि समावेश भएको पाईन्छ । तर भौगोलिक अवस्थिती र प्रचार प्रसारको अभाव लगायत विभिन्न कारणले  यसको जती धार्मिक महत्व हुन पर्दथ्यो त्यति हुन सकेको छैन ।

    नेपालका हिन्दुधर्मालम्विहरु भारतको काँशी गयाजीमा पितृमोक्षको निमित्त हजारौ,रकम खर्चिएर जान्छन् । तर आफ्नै देशमा रहेको उत्तरगंगा उपेक्षित छ । पौष महिनामा पर्ने पौखे औशिमा पितृतर्पण दिन धरानको विष्णुपादुका र काशी गयाजी भन्दा बढि महत्व भएको उत्तरगंगा त्यसै हराईरहेको छ । यसको मुहानको आसपास पुर्वपट्टि त्यतिकै महत्व राख्ने किरातहरुको आस्थाको धरोहर जन्तेढुङगा छ भने पश्चिम पट्टि वराहापोखरी प्रकृतिक मनोरम वोकेर वसिरहेको छ । तल सावाखोला संगम स्थल सम्मनै यसलाई भानुमतिकै नामले परिचित रहेको उक्त गंगा चिसापानी र दिप्लुङ गा.वि.स.सीमाना पनि छुट्याएकोछ । संगम स्थल सावाखोला पारिपट्टि खोटाङवजार गा.वि.स पर्दछ । जहाँ खुटेश्वर महादेवको जिर्ण मन्दिर रहेको छ । यस मन्दिरलाई कसैलेपनि संरक्षण गर्ने तर्फ ध्यान दिन सकिरहेको छैन । यसको संगम स्थल रहेको स्थानमा हिन्दु धर्मालम्विहरुको सव दाहासंस्कार गर्ने गरिन्छ । जसको चिसापानी तर्फको किनारमा एक तपस्वीले पछिल्लो समयमा शिवलिङ्ग स्थापना गरि मन्दिर निर्माण गरेकाछन् । उक्त मन्दिर स्थापना गर्ने तपस्वी अफ्नो तप ध्यानका वलले सो स्थापनावाट दुई घण्टामा हलेसी महादेविस्थान पुगेको अझैपनि वृद्धहरु वताउँछन् । 
  भानुमति संगम स्थल सावाखोला किनारमा मकर स्नान गर्न आउने गर्दथे र सो समयमा पौष १५ देखि माघ १५ सम्म एक महिना माघे मेला लग्ने गर्दथियो । तर जुवा तास डाईस खेलाउने विकृतिले धेरैको घरवार वनवास भएकाले उक्त मेला वन्द भएको पनि धेरै वर्ष भएको छैन । जस्ले गर्दा सो स्थानमा मेला लगाउने वारे त्यसपछि कसैले पनि सोच्न सकेको छैन । अझै पनि पौखे औँसीको तिथिमा र माघेसङ्क्रान्तिको दिन मकर स्नानको अवसरमा यहाँ धार्मिक मेला लगाउन सकिन्छ । जस्को निमित्त सहज यातायात पहुँच र आवश्यक शान्ति सुरक्षा सहित प्रचार प्रसार गर्न आवश्यक देखिन्छ । 

यो उत्तरगंगाको इतिहाँस हलेसीसंग पनि जोडिएको किंवदन्ति भएकाले यसको पनि उत्तिकै महत्व रहेको छ । स्वस्थानी कथामा उल्लेख भए अनुसार यो स्थलमा सतीदेविको अंग पतन भएको कथा पनि छ । हिन्दु धर्मशास्त्र अनुसार खुटेश्वरको मन्दिर भएको स्थानमा भष्मासुरले एक खुट्टाले घनघोर वर्षौसम्म तपस्या गरेका थिए । उक्त तपस्या गर्दा भानुमति नदीमा गएर स्नान गर्दथे । त्यसरी कठोर तपस्या गरेको थाहापाई महादेव आएर तपस्यादेखि खुसि भएको र वर माग्न भन्दा भष्मासुरले आफ्नो हात जस्को शिरमा राख्छु त्यो खरानी होस भन्ने वर माग्यो ।महादेवले तथास्तु भनि वर दिए ।  तर जाली भष्मासुरले महादेवकै टाउकोमा हात राख्न मागे पछि महादेव भाग्दै छक्याउदै हाल सावाखोला बगेतर्फ लाग्नुभयो ।

पहाडमा घरी यता घरी उता गर्दै हालको फोक्सीङ्टारमा ठुलो चौतारा थियो, त्यहिँ थकाई मार्दै हुनुहुन्थ्यो भस्मासुर पछि–पछि  पच्छ्याईरहेको रहेछ त्यहाँबाट कैलासतर्फको यात्रामा महादेव लाग्नुभयो । उता पार्वतीले महादेव संकटमा परेको भष्मासुरबाट डढ्ने आशँकाले आफ्नो केशबाट पानी उत्पत्ति गराई उहाँ आईरहेको तर्फ बगाईदीनुभयो त्यो थियो दुधकोशी । त्यसैगरी कैलास पर्वतमा रहेका सहयोगीले पनि सो संकट परेको थाहा पाएर पानी पठाईदीने निधो गरे ती नदी हुन सुनकोशी । तर भष्मासुर अग्नी थिएनन् त्यसैले उसलाई पानीले कुनै रोकावट गरेन । हालको राईघाट आसपास आएपछि महादेवले पार्वती हालको दुधकुण्डमा भएको थाहा पाउँनुभयो र त्यसैतर्फ लाग्नुभयो तर शक्ति प्राप्त गरेको भष्मासुरले महादेवलाई अगाडी नै गएर बाटो छेकीरहेको रहेछन् । सो थाहा पाएर देविखोलाको बाटो भएर महादेव हलेसीतर्फ लाग्नुभयो । र विष्णुसमेतले थाहा पाई भष्मासुरलाई छल गरि विष्णुले टाउकोमा हात राख्न लगाएपछि भष्मासुरको अन्त्य त्यहीँ हलेसीमा भएको हुँदा उसको हड्डीको रुपमा त्यहाँका ढुङ्गा यत्रतत्र रहेका छन् ।

यता हलेसी पुगेका महादेवलाई  भष्मासुरले नछाडेको आसंकामा महादेव वसाहाथानवाट छिरेर मथि निस्कीएर हाल शिवलिङ भएको ठाउँमा पसेको र लुकेको भन्ने किम्वदन्ती छ । भने त्यहाँबाट महादेव र पार्वती देवीरुप लिई ओसीलो ठाँउ हालको मझुवागढी आसपास रहनुभयो । हाल त्यसलाई कालीका देवी र बुढेश्वर महादेवकोरुपमा पुजाआजा गरिन्छ । सत्ययूगको महादेव पार्वतीको यो नै अन्तिम लिला भएको मानिन्छ । तर भानुमति भने हालसम्म पनि प्रचार अभाव र भौगोलिक विकटताका कारण गुमनाम अवस्थामा रहेको छ । तसर्थ भानुमति जन्तेढुङगा र वराहापोखरी एकै प्याकेजमा धार्मीक पर्यटन क्षेत्र घोषणा गरि पूर्वाधार विकास र प्रचार–प्रशारसंगै गर्न आवश्यक देखिन्छ । 

                                                                                                                                          लेखक 
                                                                                                                               खेमबहादुर खड्का 
                                                                                                                          चिसापानी –४, खोटाङ

Reporter : हलेसी एफएम

२०७७ कार्तिक १३ (१३.००) हलेसीन्युजडेस्क, खोटाङ जिल्लाको सदरमुकाममा दशैका वीचमा...

२०७७ कार्तिक १२ (१७.३०वजे), हलेसीन्युजडेस्क, स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयबाट नियमित प्रसारण हुने...

२०७७ कार्तिक १२ , हलेसीन्युज, दशैँको विदा सकिएसँगै आजबाट सरकारी कार्यालयहरु...

२०७७ कार्तिक ११, हलेसीन्युजडेस्क, विजया दशमीको भोलिपल्ट अर्थात आज एकादशीको दिन...

२०७७ कार्तिक १०, हलेसीन्युज डेस्क, २०७७ कार्तिक १० गते सोमवार...

२०७७ कार्तिक १०, हलेसी न्युजडेस्क, खोटाङ जिल्लामा थप ३ जनामा...

२०७७ कार्तिक ९, हलेसीन्युजडेस्क, हलेसीतुवाचुङ नगरपालिका वडा नं. ४ वडहरेका एक...

२०७७ कार्तिक ८, हलेसीन्युजडेस्क । हिन्दू धर्माबलम्बीको महान् पर्व बडा दसैंको...

२०७७ कार्तिक ८, हलेसी न्युजडेस्क, हलेसीतुवाचुङ । हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाको...

२०७७ कातिक ७, हलेसी एफएम न्युजडेस्क । खोटाङ जिल्लामा...

. खोटाङ जिल्लामा कोरोना संक्रमितको संख्या ३१ पुगेको श्रोतले जनाएको...

रमन वन खोटाङ । खोटाङ सहित तिन जिल्लामा विध्युत अवरुद्ध...

रमन वन सोलुखुम्बु । पौडी खेल्ने क्रममा दुधकोशी नदिले बगाउँदा...

रमन वन खोटाङ । खोटाङको हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाले तीन बैंकमार्फत...

रमन वन खोटाङ-हिमाल मिडिया ग्रुपले खोटाङको दिप्रुङचुइचुम्मा गाउपालिका ६ वास्थलामा...

साङ्केतिक तस्विर : रमन वन खोटाङ,खोटाङको दिप्रुङचुइचुम्मा गाउपालिका १ याम्खामा विद्यालय...

रमन वन खोटाङ-आर्थिक अभाव हुँदा महिनौँदेखि उपचार नपाएकी खोटाङकी एक...

रमन वन खोटाङ। खोटाङमा ट्रयाक्टर दुर्घटनामा परी एक जनाको ज्यान...

रमन वन खोटाङ । खोटाङमा दुई प्रहरी जवानलाई कोरोना संक्रमण...

रमन वन खोटाङ। खोटाङको दिप्रुङचुइचुम्मा गाउँपालिकाले एक पिँडित महिलालाई आर्थिक...